Nobel 2025
Nagroda Nobla w dziedzinie literatury za 2025 rok została przyznana! Najważniejsze wyróżnienie w świecie książek otrzymał 71-letni węgierski pisarz László Krasznahorkai.
źródło: https://prk24.pl/89377806/wegierski-pisarz-lszlo-krasznahorkai-laureatem-literackiego-nobla-2025
Jak podano w uzasadnieniu, nagrodę przyznano „za jego fascynującą i wizjonerską twórczość, która w obliczu apokaliptycznego terroru potwierdza siłę sztuki”.
W krótkim komentarzu dla szwedzkiej rozgłośni Sveriges Radio Krasznahorkai powiedział: „Jestem bardzo szczęśliwy, jednocześnie spokojny i zdenerwowany. To mój pierwszy dzień jako laureata Nagrody Nobla”.
László Krasznahorkai urodził się w 1954 roku w małym miasteczku Gyula w południowo-wschodnich Węgrzech, niedaleko granicy z Rumunią. Podobne peryferia są również miejscem akcji jego debiutanckiej powieści, „Szatańskie tango”, opublikowanej w 1985 roku. Jak zwraca uwagę Anders Olsson, przewodniczący Komitetu Noblowskiego, książka stała się literacką sensacją na Węgrzech i przełomowym dziełem pisarza. Krasznahorkai w sugestywny sposób przedstawia grupę ubogich mieszkańców opuszczonego kołchozu na węgierskiej wsi tuż przed upadkiem komunizmu. Panuje cisza i oczekiwanie do momentu, gdy nagle pojawiają się charyzmatyczny Irimiás i jego przyjaciółka Petrina, których wszyscy uważali za zmarłych. Mieszkańcom jawią się jako posłańcy nadziei lub sądu ostatecznego. Element satanistyczny, na który wskazuje tytuł książki, jest obecny w ich niewolniczej moralności i w zwodniczych, lecz skutecznych oszustwach Irimiása, wpływających niemal na wszystkich. Każdy w tej powieści czeka na cud, a balon nadziei już z samego początku zostaje przebity wprowadzającym do książki mottem z Kafki: „W takim razie przegapię to, czekając aż nadejdzie”. Powieść została zekranizowana w 1994 roku we współpracy z reżyserem Bélą Tarrem.
„László Krasznahorkai jest uważany za jedynego prawdziwie metafizycznego pisarza współczesnej literatury węgierskiej, który już na początku swojej kariery stworzył świat językowy, w którym ten metafizyczny rejestr mógł zabrzmieć najodpowiedniej” – komentuje dr Patricia Pászt z Zakładu Filologii Węgierskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
„Jednym z podstawowych doświadczeń prozy László Krasznahorkaia jest pesymistyczne spojrzenie na świat oraz doświadczenie powszechnej beznadziejności. Jego powieści o metafizycznej rozległości i muzycznym rozmachu pokazują duchowy upadek świata, egzystencjalną samotność człowieka, daremność poszukiwania sensu poprzez apokaliptyczne wizje i groteskowe obrazy, a jego eseistyczne teksty z filozoficzną ciekawością badają granice piękna, transcendencji i ludzkich dążeń” – dodaje hungarystka.
László Krasznahorkai otrzyma medal noblowski, dyplom oraz 11 milionów koron szwedzkich (ponad 4,2 miliona złotych) podczas ceremonii, która zapowiedziana została na 10 grudnia w Sztokholmie.
źródło :